Kreuzweg (Dietrich Bruggeman, 2014)

kreuzweg-poster

Beoordeling: 7

Films over religie hebben tegenwoordig snel een kritische toon. Dat past bij deze tijd maar het is ook makkelijk. Preken voor de eigen communie zullen we maar zeggen. Kreuzweg onttrekt zich niet aan deze tendens en toch maakt de film ook indruk.

De 14-jarige Maria groeit op in de fundamentalistisch-katholieke geloofsgemeenschap van Paulus en daarnaast in een verstikkend gezin. Zij neemt haar religieuze plichten serieus en hongert zichzelf uit om haar zieke broertje te redden.

Kreuzweg-2

Eerst maar het indrukwekkende.

De registratie van het strenge geloofsleven, de manier waarop ideeën, normen en waarden en vooral ook gevoelens worden overgebracht op een nieuwe en beïnvloedbare generatie, is knap gedaan. Benauwend en neerslachtig, inperkend en schuldindicerend. Een stoomwals die elke nieuwe plant onmiddellijk in de kiem smoort.

Het spel is overwegend sterk. De jonge Lea van Acken levert fantanstisch werk als de ontvankelijke en idealistische Maria, en Franziska Weisz (ook al erg goed in Hotel en Hundstage) speelt een moeder die je af en toe met graagte in een afgrond mietert. De rest van de cast is acceptabel, hoewel de vader wat vlak blijft, de preister een houten indruk maakt en enkele medescholieren van Maria beter niet meteen hun krantenwijk aan de wilgen kunnen hangen.

25558-default-katalog_2014_horizons_kreuzweg_wf-1

De vormkant is sterk. Het idee om de film op te bouwen rond de 14 kruiswegstaties (die overigens nu eens wél en dan weer niet corresponderen met het verhaal) onderstreept de thematiek en het feit dat de camera grotendeels niet beweegt en vooral tableaux vivants laat zien lijkt een gimmick maar werkt voor mij verassend goed.

Na afloop had ik trouwens een discussie met Jan of de regisseur de beweging niet had moeten beperken tot de allerlaatste craneshot; nu beweegt hij namelijk ook al twee keer van te voren en dat zou niet consequent zijn. Kan ik inkomen, maar ik had er niet zo veel last van. In alle gevallen onderstreept de beweging de handeling.

Er zijn veel mooie scenes. De openingsbijeenkomst met priester en vormelingen is overtuigend benauwend en enkele scenes met de moeder zouden goed bruikbaar zijn om het principe van passieve agressie duidelijk te maken: de tocht in de auto bijvoorbeeld of de maaltijd.

Kreuzweg-64th-Berlin-Film-Festival

Maar dan toch ook de bezwaren.

Kreuzweg is wel heel duidelijk een pamflet. Het idee dat geloof – nou ja, deze vorm van geloof dan – vooral inperkt wordt niet al te subtiel voor het voetlicht gehaald maar met onverholen geweld in je gezicht geplet. Dat is aangenaam voor mensen die toch al van mening waren dat religie niet deugt, maar het is tegelijkertijd ook karikaturaal en simplistisch. Daardoor gaat een deel van de terechte kritiek verloren en zijn karakters vaak platter dan nodig. Eerder een wachttorenfolder dan een gebalanceerde roman.

Kreuzweg-1

Dat heeft ook te maken met het feit dat sommige problemen niet enkel veroorzaakt worden door een streng geloofssysteem maar daarnaast nadrukkelijk ook – en soms misschien wel voorál – door  persoonlijkheids- en karakterstoornissen van de personages. Dat vertroebelt  de visie en roept kip-en-ei vragen op.

Ik schreef eerder over de registratie van het strenge geloofsleven, maar in Kreuzweg is eigenlijk meer sprake van een interpretatie en sterker: een veroordeling. Tot op zekere hoogte zijn natuurlijk alle kritische beschouwingen veroordelingen, en daar is ook niets mis mee, maar voor een genuanceerd beeld zou een wat minder ideologische, meer beschouwende en analyserende aanpak sterker en geloofwaardiger hebben gewerkt.

Advertisements
Leave a comment

1 Comment

  1. Jan Salden

     /  September 26, 2014

    Een erg sterke bespreking Hans.

    Reply

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: