The Grand Budapest Hotel (Wes Anderson, 2014)

The-Grand-Budapest-Hotel-WeLiveFilm-Review-Poster

Beoordeling: 8

Natuurlijk zijn er altijd wel thema’s hinein te interpretieren maar het lijkt er toch sterk op dat de films van Wes Anderson nagenoeg volledig uit vorm bestaan. Is dat een probleem? Integendeel: een genot.

The Grand Budapest Hotel vertelt het verhaal van de legendarische conciërge Gustave H. (Ralph Fiennes) en diens vriend Zero (Tony Revolori). Al na vijf minuten wordt de werkelijkheid in de kelder opgesloten en starten talloze gecompliceerde verwikkelingen die er welbeschouwd nooit echt toe doen. Ze zijn enkel bedoel om een in zichzelf gesloten wereld te creëren en die wereld is een bezoek meer dan waard.

item3.rendition.slideshowWideVertical.grand-budapest-hotel-set-04-hotel-lobby

De wereld van Wes Anderson is bijzonder en origineel. Natuurlijk zijn er raakvlakken met de werkelijkheid (disfunctionele families, menselijke interactie, uitzonderlijke karaktertrekken) maar wat vooral opvalt is een strakke en inventieve stilering. Of het nu gaat om ouder werk als The Darjeeling Unlimited en The life Aquatic, om een recentere film als The Fantastic Mister Fox of zijn voorlaatste prent: The Moonrise Kingdom: telkens weer kijk je je ogen uit.

Dat geldt voor The Grand Budapest Hotel misschien wel in de overtreffende trap. Prachtig gestileerde decors, fris geverfde muren, opulente kostuums en strak gepleisterde gezichten wedijveren om de aandacht van de kijker. Het ene moment kijk je naar een poppenhuis, het andere wandel je door een geschilderd landschap en daarna geniet je van de prachtige lounge in een obsessief-compulsief schoongehouden hotel. De kleuren, de details, de inventiviteit: je blijft genieten als je van dit soort dingen houdt. En ik lust er wel pap van.

Budapest-Hotel-Sets-Domaine2

De karakters en de avonturen die zij beleven zijn van hetzelfde laken een pak. Meer dan mensen van vlees en bloed waar je een emotionele band mee krijgt zijn het typetjes en decorstukken, die vooral dienen om de in zichzelf gesloten wereld van beweging te voorzien. Echt betrokken raak je er niet bij, maar amusant zijn ze wel. Of ik moet het anders zeggen, want anders klinkt het denigrerender dan ik het bedoel: ze passen precies bij de visuele stilistiek en ze versterken en accentueren die.

Het is alsof je kijkt naar zo’n grote automaat die vroeger in warenhuizen stonden, waar je een muntje in kon stoppen zodat een orkest met aapjes begon te spelen. Oók zo’n in zichzelf gesloten wereld, maar hoe sprookjesachtig en wat kon je daar bij wegdromen. Soms lijkt het door de uitgekiende en aanstekelijke humor ook wel op de slapstick uit de zwijgende cinema. Andere keren waan je je in een onbestaanbare sprookjeswereld die vertrouwd en tegelijkertijd vreemd is. Magisch.

item5.rendition.slideshowWideHorizontal.grand-budapest-hotel-set-06-hotel-dining-room

Het heeft – naast de visuele en inhoudelijke elementen – ook veel te maken met de structuur die Anderson kiest. In veel van zijn films gaat het om het vertellen van verhalen, maar hier al helemaal. Nog voordat de film begint weet je al dat het scenario geschreven is door Anderson, die zich echter baseert op de verhalen van Stefan Zweig. Dan zie je in de eerste en de laatste scene hoe een meisje een boek leest met als titel: The Grand Budapest Hotel. Dat boek is van een schrijver die ooit te gast is geweest in het hotel. Die schrijver krijgt het eigenlijke verhaal te horen van één van de hoofdpersonages. Verhaal in verhaal in verhaal in verhaal.

Om het nog leuker te maken spelen in de films zoveel belangrijke acteurs mee dat ze bij elkaar 17 oscarnominaties in de wacht hebben gesleept. Het is bijna een quiz om ze allemaal te herkennen en ze spelen stuk voor stuk aangenaam schmierend. Ik kan het niet anders zeggen: een feest.

The-Grand-Budapest-Hotel-Poster-slice-1024x723

De discussie die ik achteraf met Jan had ging over het feit dat er door de kunstmatigheid een soort afstand ontstaat en geen echte emotionele binding mogelijk is. Voor Jan was dat reden om een 6,5 te overwegen. Veel vakmanschap, knap, maar het raakt niet echt en wat moet je ermee? Ik kan me daar wel iets bij voorstellen.

Maar ik ervaar het anders. Anderson maakt geen naturalistische verhalen met personages waar je je mee kunt identificeren. Hij sluit veel meer aan bij de traditie van het ludieke absurdisme en creëert fantastische, sprookjesachtige visuele werelden waar je graag in wilt verdwalen. Dat doet hij wat mij betreft goed. Erg goed.

3 Days to kill (McG, 2014)

3daystokill_208gti

Beoordeling: 7

De critici maakten gehakt van 3 days to kill maar ik kan er niets aan doen: ik heb genoten. Ondanks minpunten en een hoog been there done that gehalte bleef ik tot het einde toe geboeid. Of nou, geboeid…laten we zeggen entertained. Je kunt het slechter treffen.

Kevin Kostner speelt Ethan Renner een CIA-agent die te horen krijgt dat hij nog maar kort te leven heeft. Hij wil zijn carriere vaarwel zeggen en trekt naar Parijs om daar hernieuwde banden aan te knopen met zijn vervreemde vrouw en dochter maar dan wordt hij toch nog gedwongen een laatste opdracht uit te voeren, waarmee hij overigens ook nog zijn leven kan verlengen. En wat doe je dan?

M-142_DF5E6415cc-r1-v3_rgb

Eén van de minpunten is misschien wel het verhaal. Om geloofwaardigheid hoef je beslist niet te komen in 3 days to kill. Het ene onwaarschijnlijke element stapelt zich op het volgende en de pulp stoomt de oren van het scenario uit. Daarnaast zijn er – je weet het eigenlijk wel met Luc Besson aan het schrijfstuur – vele zijlijntjes en onevenwichtige momenten.

Maar ik zeg misschien. Want eigenlijk wordt dat wat mij betreft allemaal gecompenseerd. Door twee belangrijke elementen: entertainment aan de ene kant en vakmanschap aan de andere.

Film Title: 3 Days To Kill

Eerst maar entertainment. De film heeft vaart en houdt je vast tot aan het einde. Ja, het is allemaal niet even waarschijnlijk of zelfs consequent, maar wat een aangename rit. Er zijn prachtige actiescenes (die met de fiets steekt er met kop en schouders boven uit), af en toe is de film aangenaam hard en de montage scheurt als een TGV.

Daarnaast weet regisseur McG (van de Charlie’s Angels film en een stevige batterij tv-series) een mooi evenwicht te bewerkstelligen door af te wisselen met plezierige humor en vooral sterk werkende familiescenes. Dat houdt je als kijker dicht bij de karakters en maakt dat je steeds wilt blijven weten hoe het verder gaat.

75696-Connie-Nielsen-es-Hailee-Steinfeld---3-nap-a-halalig

En dan vakmanschap. In dit geval gaat het me niet zozeer om de technische kant (hoewel die wat betreft camerawerk, montage en aankleding beslist in orde is) maar meer om de acteurs. Amber Heard (Femme Fatal Vivi Delay) laat nog wat steekjes vallen: ze speelt erg puppy, is te jong voor de rol en haar overtrokken look past meer in een stripverhaal. Maar dan de rest van de cast. Connie Nielsen heeft slechts een kleine rol maar zet de moeder sterk neer. Hailee Steinfield (uit de nieuwe True Grit) is geweldig en maakt van de dochter een volkomen geloofwaardige puber. Thomas Lemarquis als The Albona en Richard Semmel als The Wolf zijn heerlijke schurken.

De ster van de film is echter absoluut Kostner. Dat je ondanks alle onwaarschijnlijkheden toch met plezier het verhaal blijft volgen ligt grotendeels aan hem. Hij is volstrekt overtuigend in zijn rol als doorgewinterde cia-agent, draagt alle actie met verve maar weet vooral ook kwetsbaarheid en charmante onbeholpenheid te laten zien binnen de interacties met zijn vrouw en zijn dochter. Je kúnt niet ontkennen dat hij een geweldige acteur is.

3-days-to-kill-1

Dus ja. Pulp, entertainment, binnen een week vergeten waar het ook alweer precies over ging: allemaal waar. Er zitten fouten in het scenario, de onwaarschijnlijkheden vliegen je om de oren en van werkelijke diepgang is nergens sprake. Maar ik ga wel nog een keer kijken.

Her (Spike Jonze, 2013)

CONT_Artwork.indd

Beoordeling: 8

Echte originaliteit: waar vind je dat nog tegenwoordig? Spike Jonze is dan geen slechte keuze. Being John Malkovitch was verbijsterend en de vele videoclips hebben ook altijd wel wat. Where the wild things are vond ik dan weer een stuk minder. Maar her is voor mij een schot in de roos.

Joaquin Phoenix speelt Theodore, een schrijver die ergens in de nabije toekomst een relatie ontwikkelt met een sprekend softwareprogramma. Dat klinkt onwaarschijnlijk maar het wordt in de loop van het verhaal volkomen geloofwaardig. Daarenboven zijn er prachtige verstilde momenten en mooie bespiegelingen over menselijke relaties.

HER

Het is de toon van de film. Rustig en kabbelend, of nee, stil als een Japanse tuin. Daardoor weet je meteen: hier gaan we niet de overdreven dramatische tour op. Geen neurosen zoals bij Woody Allen of emotionele as-II achtbanen zoals bij Bergman, maar rustige, sympathieke personages, die vooral op zoek zijn naar wat aandacht en menselijke nabijheid.

Dat het hoofdpersonage die hier juist vindt tijdens gesprekken met een computerprogramma lijkt aanvankelijk een kritische beschouwing over de nadelen van moderne relaties (afstand, egoisme, eenzaamheid, onrealistische eisen) maar verandert snel in een ontroerende romance en vervolgens in een filosofische bespiegeling over hoe mensen met elkaar om gaan. Ook hier is de toon zacht: nergens veroordelend, nooit pamflettistisch.

Her-Joaquin-Phoenix1

Dat komt door het slimme verhaal, waarin Theodore een schrijver is van “maatbrieven” voor mensen die zelf niet goed kunnen uitdrukken wat ze willen zeggen. Met een aantal gegevens schrijft hij voor klanten een ontroerende persoonlijke brief die altijd de juiste toon treft. Dit geeft Jonze de ruimte om tussen de regels door veel te zeggen over menselijke relaties. Dat wordt vervolgens alleen maar versterkt door de introductie van het softwareprogramma Samantaha als tweede hoofdpersonage.

Het komt ook door de mooie muziek, de rustige decors maar waarschijnlijk meer dan al het andere door het fantastische spel van Phoenix. Onvoorstelbaar dat die man de slechte keizer in Gladiator en de volstrekt verloren zoeker in The Master was. Hij speelt het karakter van Theodore met grote terughoudendheid: je voelt zijn eenzaamheid en weet tegelijkertijd dat het éigenlijk een hele aardige en intelligente jongen is.

HER

En last but not least door de geweldige stem van – ik zal toch door de knieën moeten, want als actrice mag ik haar niet echt – Scarlett Johansson. Zonder één enkele keer fysiek in beeld te verschijnen weet zij het karakter van het softwareprogramma, of eigenlijk moet ik hier zeggen: van Samantha, volstrekt geloofwaardig van vlees en bloed te voorzien en binnen de kortste keren heb je ook als kijker het idee dat Theodore niet meer met een programma spreekt maar met zijn echte geliefde.

Oh ja, en door de rol van Amy Adams. En de humor hier en daar. En de rustige montage. En, en, en.

Her is een originele film met een bizar uitgangspunt maar een warme, bijna spirituele lading. Hij blijft bij mij lang in het hoofd rondzingen.

Non-stop (Jaume Collet-Serra, 2014)

non-stop

Beoordeling: 7

Moet een actie-thriller nou vooral spannend zijn of geloofwaardig en intern consequent? Ja natuurlijk, allebei als het kan, maar als ik dan tóch moet kiezen: geef mij dan maar spannend.

Air marshall Bill Marks (Liam Neeson) krijgt tijdens een transatlantische vlucht een tekstbericht dat elke 20 minuten een passagier wordt vermoord als de luchtvaartmaatschappij niet snel 150 miljoen over maakt. Vanaf dat moment begint een claustrofobisch kat-en-muis spel waarin de verdenking telkens op iemand anders valt. En dan zijn er ook nog demonen uit het verleden.

estreno

Na “Unknown” uit 2011 is dit de tweede samenwerking tussen de uitstekende Liam Neeson (die zich steeds vaker verdienstelijk als oudere actieheld blijkt te ontpoppen) en de weinig bekende regisseur Jaume Collet-Saura. Als Non-stop een indicatie is voor het niveau, mag dat van mij vaker gebeuren.

Wat de film wél is: een spannende en snelle thriller met veel vaart, een hoog meegisgehalte en een opzwepende spanning. Als kijker wordt je meegnomen op een wervelende pretparkattractie en je ziet wel dat de piraten gewoon poppen zijn, maar zolang de rit duurt is dat geen probleem. Collet-Saura is geen meesterverteller, maar hij kan spanning opbouwen als de beste, maakt effectief gebruik van de kwaliteiten van zijn acteurs en weet de benauwde en afgesloten ruimte van het vliegtuig op een maximale wijze te benutten. Daarnaast speelt hij dankbaar in op de achterdocht van de post 9-11 generatie. Daarin valt hem weinig te verwijten.

NonStop_thumbLG

Wat de film níet is: geloofwaardig, intern consequent en een warm bad van sterk ontwikkelde karakters. Om met dat laatste te beginnen: de acteurs zijn zeker niet slecht, maar de opbouw van personages gebeurt voornamelijk door wat simpele anecdotes. Neeson die een kleine meisje helpt haar vliegangst te overwinnen met behulp van een achtergelaten pop bijvoorbeeld, of de eisende vrouw die aan het raam wil zitten maar later wel aardig blijkt. Te aardig? Daarna neemt de spanning het snel over en verdwijnen karaktereigenschappen achter snelheid en actie.

Het grootste probleem (ja, probleem, wat vind je een probleem in dit soort films?) schuilt echter in de vele vragen die het scenario oproept. Kan dít? Is dát niet erg onwaarschijnlijk? Hoe zouden ze dat dan hebben kunnen doen? Plus in de afwikkeling van het verhaal. De verklaring voor alle ellende is erg geconstrueerd en ook wel teleurstellend, het tempo aan het einde lijkt niet helemaal in evenwicht (sommige dingen worden erg snel afgehandeld) en de kiss-of is – ik zeg het liever niet maar toch: – een beetje genant.

66336-Julianne-Moore---Non-stop-2014

Doet dat nou echt afbreuk aan de kwaliteit? Dat ligt er maar helemaal aan wat je graag wil zien in een thriller. Ik had met Jan een discussie achteraf en hij zegt: te veel onwaarschijnlijkheden en inconsequenties, plus die matige afwerkingen op het einde: een 6,5. Ik vind daar wel iets voor te zeggen, maar aan de andere kant: ik heb het grootste gedeelte van de film met plezier gekeken, braaf meegedaan met alle raadspelletjes (en niks goed geraden) en als ik eerlijk ben: ook behoorlijk genoten.

Voor mij is het dan ook wel een 7. Geen 8, daarvoor zijn de probleemgebieden te nadrukkelijk aanwezig, maar de film biedt wel krachtig amusement en doet wat hij moet doen. Niet meer, dat is waar. Maar zeker ook niet minder.

Plus Julianne Moore speelt mee. En tja.

Pompeii (Paul W.S. Anderson, 2014)

pompeii-poster

Beoordeling: 3

Een echte ouderwetse rampenfilm met veel natuurgeweld, instortende infrastructuren en spectaculaire doodsscenes: prima, teken ik voor. Of misschien moet ik zeggen: tekende ik voor. Toen ik 12 was. Dus óf ik ben zelf veranderd, óf Pompeii is gewoon héél erg slecht.

Slaaf annex gladiator Milo wordt verliefd op de dochter van zijn baas en ontsnapt met haar op een paard. Ondertussen explodeert de Vesuvius en wordt Pompeii in 3D vernietigd door tien rampen meer dan historisch verantwoord is. En dan zijn er nog de ontroerende begin- en eindbeelden van versteende pompeiianers. Of je het allemaal aan kunt zeg.

Pompeii-Movie-Scene-30

Pompeii is een regelrechte ramp. Toegegeven: slechte grap, maar het is wel wáár. En bovendien: als die zin in het scenario had gestaan, was het meteen het beste, meest scherpe, gevatte en intelligente stuk tekst uit de hele film geweest. Wat een verzameling lauwe lava bij elkaar.

Nou ja: de effecten zijn niet echt slecht, dat wil zeggen: je krijgt wel wat je verwacht. Waar vroeger twee en een half uur verhaal doorgaans uitmondde in een kleine tien minuten schudden en beven, mag je hier zeker een half uur genieten van machtige zonsverduisteringen, dodelijke meteorietenregens en verwoestende tsunami’s. Tsunami’s? Ja, tsunami’s ja, want dat wisten we nooit, maar in Pompeii hebben zelfs de schepen door de straten gevaren als gevolg van wild terugkerende watermassa’s. Logisch bij zo’n uitbarsting.

pompei4

Alleen: waar je vroeger ondertussen wel een relatie had opgebouwd met de hoofdpersonages en dus ook werkelijk bezorgd was of ze het zouden halen, ben je hier volslagen onverschillig geworden. Of onverschillig: na het zoveelste cliché (ik zeg maar iets: meisje valt op straat en dreigt te worden bedolven door de op hol geslagen massa maar wordt, nog net op tijd, gered door de – verrassingggg – stugge zwarte gladiator) is elke vorm van sympathie verdwenen en ben je blij met elk karakter dat kunstig naar het hiernamaals wordt gestuurd en niet meer verder hoeft te spelen.

Dat geldt dubbel en dwars voor de Romeo en Juliet van het verhaal, de wufte Kit Harington (die een ziekelijke trainigskuur schijnt te hebben ondergaan voor zijn rol en inderdaad beslist niet helemaal geestelijk gezond is) en de doodsaaie Emily Browning (die als ze aan het begin van de film terugkeert uit Rome na vele vervelende ervaringen met mannen binnen een halve seconde geschoten heeft dat paardenfluisteraarslaafgladiator Milo (Milo?) toch wel een brave inborst moet hebben. Ze zal het scenario hebben gelezen.). Als die twee aan het belachelijke einde in elkaars armen overspoeld worden door de rook/lava sta je inwendig te juichen.

pompeii-09

Lemen spel, een volkomen dood scenario en clichés die de gemiddelde keukenmeidenroman neergeslagen ogen van schaamte zouden bezorgen: je wilt met plezier om minder bedolven worden onder een dikke laag lava. Wat gerenommeerde acteurs als Kiefer Sutherland en Carrie-Ann Moss daar binnen te zoeken hebben is mij een raadsel.

En als je denkt alles gehad te hebben krijg je nog die minutenlange slotbeelden van het versteende, in elkaar verstrengelde liefdespaar. Of duurde het uren? Iemand zal gedacht hebben: dit is een ontroerend slot, want anders doe je zoiets toch niet? Nou, ik moest er inderdaad (bijna) van huilen.

The Monuments Men (George Cloony, 2014)

The-Monuments-Men-UK-Quad-Poster-1024x768

Beoordeling: 5

Vroeger keek ik er graag naar: films die van de oorlog een spel maken. De strategische zetten van The Longest Day, de heroiek van The great escape of de humor van Kelly’s heroes, allemaal goed te verteren. Maar tegenwoordig lijken ze wat verouderd. Nog steeds niets mis mee, maar dan moeten ze wel goed gemaakt worden. En juist daar laat The Monuments Men de nodige steken vallen.

Frank Stokes voert een onwaarschijnlijk maar historisch peloton van kunstminnende soldaten aan. Onder vaak hachelijke omstandigheden proberen zij kunstschatten uit de hele wereld te redden uit de handen van de Duitsers om ze terug te geven aan hun rechtmatige eigenaars.

52deaf7d010f3.image

Het basisidee is leuk, het gaat uit van historische feiten en stelt belangwekkende sociale en culturele thema’s aan de orde: wat is er gebeurd met grote kunstschatten, wie zijn de eigenaars en wat is de rol van kunst binnen grote politieke ontwikkelingen. Daarnaast maakt de film gebruik van een groot aantal vakmensen, zowel voor als achter de schermen. Je zou dan ook denken dat daar iets moois van te maken moet zijn.

Het ligt niet aan de techniek. Het camerawerk is geweldig, de montage prima en de historische aankleding wat mij betreft uitermate bevredigend. Daarnaast is het hoofdthema een van de leukste van de laatste jaren: bij de eindtitels fluit je het moeiteloos en geamuseerd mee. De score van Alexander Desplatt mag er ook op andere fronten zonder meer zijn: ik druk hier nog eens mijn bewondering voor deze componist uit: wat een vakman!

the-monuments-men-sortira-au-mois-de-mars

Bij de acteurs begint de schoen al meer te wringen. Grote namen die het vak echt wel verstaan laten het dit keer beschamend afweten. Ze brengen weinig diepte in de karakters en meer dan een lachje hier en een beginnend gevoel van sympathie daar weten ze nergens op te wekken. Vreemd. Want het ensemble mag er echt wel zijn en ik moet me toch sterk vergissen of hier was veel meer uit te halen geweest.

En dan is er nog het werkelijke probleem: het scenario. Er is geen plek voor rapport, de clichés stapelen zich op en zelfs intensieve scenes, zoals de dood van een teamlid of de ontdekking van kunstschatten, werken bedacht en ongeïnspireerd. Het einde waarin de vader van George Cloony zijn zoon op oude leeftijd speelt is zelfs ronduit genant.

Monuments-Men11

Ik wil niets afdoen aan de intenties van Cloony als regisseur. Hij liet de premiere uitstellen om effecten te verbeteren, zodat de film niet meer mee kon doen aan de oscaruitreikingen van dit jaar. Een tegendraadse zet. Daarnaast heeft hij in het verleden al laten zien dat hij ook in de regiestoel prima uit de voeten kan.

Maar met The Monuments Men levert hij geen goede film af. Dat is jammer. De boodschap verdient beter.